0
Patch Adams (1998) ve Gerçek Patch Adams: Doktorlukta Sevgi - Şebnem Düzenci (Sinema)

Patch Adams (1998) ve Gerçek Patch Adams: Doktorlukta Sevgi - Şebnem Düzenci (Sinema)

A+ A-

“Hastanede palyaçoluk da nereden çıktı, değil mi? Çünkü hastaneler çekilmez yerler! Kimse hastanede olmayı sevmez. Doktorların kaba saba, ukala davranabildiği, hemşirelere, herkese kötü muamele edebildiği bir hiyerarşi var orada! Hastane dediğin ciddi, teknik bir yer, ama dünyadaki hiçbir tıp fakültesi şefkati öğretmiyor işte.”
- Patch Adams

Tom Shadyac'ın yönettiği Patch Adams (1998), şu anda 79 yaşında olan Hunter 'Patch' Adams'ı, ne yazık ki artık hayatta olmayan Robin Williams'ın canlandırdığı, gerçek bir hikayeye dayanan bir filmdir. Tıp dünyasına eleştirel bir bakış sunarken, doktor-hasta ilişkisinin insanileştirilmesinin önemini vurgulamayı amaçlar.

Ben daha önce medya okuryazarlığı, prodüksiyon ve gazetecilik eğitimi almış olsam da, Patch Adams’ı bir filmsever olarak değil, bir tıp öğrencisi ve toplumun bir üyesi olarak değerlendireceğim. Bu yazıda, filmin doktorluğun insan acısını dindirmeye odaklanması konusundaki fikirlerini, lisanssız doktorluk yapmak gibi etik ikilemleri, filmde ruh sağlığının işlenme şeklini ve doktorluğa geleneksel ve ciddi yaklaşım konusundaki eleştirilerini inceleyeceğim. Yazının sonunda, gerçek Patch Adams'ın filme yönelik eleştirilerini ve filmin hayatını nasıl değiştirdiği konusuna değineceğim. Ayrıca, mutlaka daha çok insan tarafından bilinmesi gereken gerçek Patch Adams'ı da anlatacağım.

Patch Adams filmini ilk kez, Türkiye’nin en önde gelen tıp kurumlarından biri olan Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde, "Hekimliği Öğreniyorum" dersinde görme fırsatım oldu. Amfi ekranında filmin sadece iki kısa sahnesini izledik ve bu sahneler aracılığıyla profesörümüz bize tıpta lisansın önemini anlatmaya çalışıyordu. Bu sahnelerden ilki, filmde antagonist olarak işlenen ve Patch Adams'ın eleştirdiği Dekan Walcott'un konuşmasıydı; ikincisi ise Patch Adams'ın lisanssız doktorluk yaptığı için mahkemede yargılandığı sahneydi. Ancak filmi tamamen izleyene kadar, derste asıl kahramanı eleştirip, filmde antagonist olarak işlenen karakteri övdüğümüzün farkında bile değildim!

Film, lisanssız doktorluk yapılmasının hukuki ve etik boyutlarından daha fazlasını anlatıyor. 1969'da akıl hastanesinde geçirdiği süre boyunca mizahın iyileştirici gücünü keşfeden Patch, tıp eğitimine başlıyor ve hastalarla daha insancıl bir bağ kurmayı savunuyor. Ancak bu yenilikçi bakış açısının getirdiği zorluklarla baş edebilir mi? Okulun katı kuralları ve Dekan Walcott ile yaşadığı çatışmaların ardından, öğrenci arkadaşı Carin Fisher ile birlikte ücretsiz bir klinik kurarak ihtiyaç sahibi hastalara yardım etmeye başlıyor. Ancak Carin'in trajik ölümü ve kendinin yasadışı klinik işletmesi nedeniyle büyük zorluklarla karşılaşıyor. Sonunda, tıp kuruluna çıkarak tıpta şefkatin ve mizahın önemini savunuyor ve mezuniyet hakkını kazanıyor. Film, tıbbın sadece bilimsel bir disiplin olmadığını, aynı zamanda insan dokunuşunun ve şefkatin iyileştirici gücünü de içerdiğini vurguluyor.

Gerçek Patch Adams, filmin ticari kaygılarla kendi mesajını çarpıttığını ve kendisini sadece "komik bir doktor" olarak yansıttığını söyleyerek eleştiriyor. Onun gerçek hikayesini incelediğimizde, bu eleştirisinin nedenini anlamak zor değil. Zorlu bir çocukluk geçiren, ırkçılıkla ve zorbalıkla mücadele eden Adams, üçüncü intihar girişimi sonrası hastaneye yatırıldığında kendine şu sözü söylüyor: "Kendini öldüreceğine, devrim yap!"

1971'de tıp eğitimini tamamladıktan sonra, ücretsiz ve bütünsel sağlık hizmeti sunmayı amaçlayan Gesundheit! Enstitüsü’nü kuruyor. 81 ülkede dersler vererek "sevgi devrimi"ni yaymaya çalışan Adams, kapitalizme yönelik eleştirileriyle de tanınıyor. Doktorluktan tek kuruş kazanmadığını, bu yüzden kendisi için doktorluğun bir 'iş' sayılamayacağını söylüyor. En yaygınca bilinen sosyal yardımlaşma projesi ise her yıl gerçekleştirdiği palyaço ziyaretleridir. Adams, her yıl dünyanın dört bir yanındaki kimsesizleri, savaş bölgelerini, hastaları ziyaret eden, kendi ve çocuklarının da dahil olduğu palyaço grubunu organize ediyor.

Patch, 2012’de yaptığı, 2025 itibariyle sadece 200 bin civarı izlenmesi olan TED konuşmasında medyayı hiç sevmediğini, hatta e-posta bile kullanmadığını söylüyordu. Gelen her mektuba bireysel olarak yanıt verdiğini belirten Patch, günümüzde sosyal medya kullanmaya başlamış. Onun uzun süre medyadan uzak durması, hakkında bulunan ve faaliyetlerini anlatan kaynakların sınırlı olmasının sebeplerinden biri olabilir: özellikle de Türkçe içeriklerin azlığı bu durumu daha da belirgin hale getiriyor.

Gerçek Patch Adams filmin gelirleri sayesinde kurmak istediği o hastanenin ilk birkaç binasını inşa etmeyi başarsa da hastanenin tamamı kurulamadı. Adams'ın film oyuncusu Robin William'ın bağış yapmaması konusundaki şikayetleri de onun film hakkında en tartışmalı yorumlarından biri olmuştu. Adams, daha sonra, Robin Williams'dan başkasının kendini canlandırmasını isteyemeyeceği sözleri ile sevilen oyuncu hakkındaki pozitif fikirlerini aktarmıştı.

Tüm bu noktaları göze alınca, Patch Adams (1998) filmi, gerçek Adams'ı anlamak için iyi bir başlangıç noktası olabilir. Ancak onun hikayesini ve dünyaya duyurmak istediği fikirleri tam anlamıyla kavramak için filmin ötesine geçmeli.

22-03-2025
Konuk Düşünce Yazarları

Konuk Düşünce Yazarları

info@medyacuvali.com

www.medyacuvali.com

Konuklardan Diğer Yazılar

Bu yazılar da ilginizi çekebilir

HHZ PAŞA