Sınıfsal Farklılık - Aydan Cengiz (Sosyolog)

Sınıfsal Farklılık - Aydan Cengiz (Sosyolog)

A+ A-

Karl Marx, sınıfsal farklılığı “Şimdiye kadarki bütün toplumların tarihi, sınıf mücadeleleri tarihidir.” sözüyle, Pierre Bourdieu, “Sosyal dünya, farklı sermaye türlerinin eşitsiz dağılımına dayanır.” sözüyle, Zygumant Bauman ise “Tüketim toplumunda insanlar artık sahip oldukları üretim gücüyle değil, tüketim kapasitesiyle sınıflara ayrılır.” sözüyle tanımlar.

Sınıfsal farklılık, hayatımızın her anında karşımıza çıkmakta, attığımız her adımda, aldığımız her nefeste bile bunu hissedebilmekteyiz. Yediğimiz yemekler, giydiğimiz kıyafetler, bindiğimiz arabalar, oturduğumuz evler ve daha nicesi diyebiliriz... Aynı ülke içinde, aynı toplumda yaşayan birbirinden farklı yaşam tarzları. Farklı eğitim olanakları, farklı beslenme alışkanlıkları, farklı konutlar ve yaşam alanları, farklı tatiller, farklı sağlık hizmetleri, farklı giyim ve moda tarzı, farklı ulaşım olanakları. Bizi birbirimizden bu kadar çok ayıran ve ayrıştıran, aramıza sınıfsal farkı koyan şey neydi? Aynı şeye sahibiz belki de ama ayrı olanaklarımız var! Ulaşabileceğimiz şey sınıfsal farklılıklardan dolayı birden ulaşılmaz oluyor. Sonrasında ise agresifleşiyoruz ve de saldırıyoruz. Suçu sistemde aramak yerine suçu sadece ulaşan tarafa atıyoruz. Ya da ulaşmak için suça bulaşıyoruz. Ya da sadece özenmekle, taklit etmekle yetiniyoruz. Bu döngü hem bireyleri hem de toplumu yozlaştırıyor; çözüm ise ne sadece bireysel ahlaki yargılarda ne de yalnızca sistem eleştirisi içinde gizli. Eşitsizliğin üretildiği mekanizmaları görmek ve erişimi demokratikleştirecek pratik politikalar geliştirmekte yatıyor.

Örneğin Bourdieu, zevklerin ve tüketim alışkanlıklarının sınıfsal farklılıklar da yansıttığını söyler. Ona göre üst sınıf; opera, klasik müzik dinleyen sınıf iken, alt tabaka ise daha çok arabesk takılan, halk müziği dinleyen sınıftır. Ya da ona göre fakirler kırmızı et, zenginler ise balık tüketir.

Günümüzde ise “Fakirler beyaz ete bile zor erişirken, zenginler kırmızı et, beyaz et ve balık yer.” diyebiliriz. Özellikle de yeni sistemde ortaya çıkan zenginin daha çok zenginleştiği, fakirin daha çok fakirleştiği, orta sınıfın izlerinin ise yok olduğu sınıfsal düzeni gördükçe.

 

 

04-10-2025
Konuk Düşünce Yazarları

Konuk Düşünce Yazarları

info@medyacuvali.com

www.medyacuvali.com

Konuklardan Diğer Yazılar

Bu yazılar da ilginizi çekebilir