Karar Aşaması

Her birimiz dünyayı anlamlandırırken, farklı duygu, düşünce ve hislerden geçeriz. Bazı kişilere göre bunlar tamamen önyargı, bazı kişilere göre ise içsel motivasyon olarak görülür. Fakat bana kalırsa bazı duygular, düşünceler hatta hisler bile öğretiliyor.

Örneğin çocukken sık sık dinlediğiniz bir şarkıyı, yıllar geçse bile eksiksiz bir şekilde söyleyebiliyorsunuz ya da çocuklukta yaşanılan önemli anıların, sınıfta sürpriz bir doğum günümüzün kutlanması ya da el emeği bir hediye verilmesini bazen farklı olaylara bağdaştırıp hatırlayabiliyoruz. Yani olayların birbiriyle bağlantılı düşünebiliyoruz. Dışarıdan baktığımızda nasıl görünüyor bilmiyorum ama tamamen bağımsız bir hayatta değiliz. Bağımsız olduğumuzu düşünsek de her şey birbiriyle bir şekilde bağlantılı. Duygular hislerle, hisler düşüncelerle, düşünceler tekrardan duygularla bağlantılı da olabilir ya da etkilendiğimiz kişilerle kurduğumuz bağla ilgili olabilir. Karar aşaması da bu şekilde ilerler.

‘Kararlar’ demişken aklınıza tam olarak neler geldiğini sorabilir miyim? Hayatta attığımız her adımda ‘karar’ vermekteyiz. Uyanırken bile alarm kuruyoruz.

Örneğin yarın 8.00'de kalksam, ki 9.30'da işe yetişsem ya da biraz daha erken kalksam, kahvaltı yaptıktan sonra gitsem gibi cümleleri bir çoğumuz kuruyoruz. Bu durumlarda da karar aşamasından geçmiş oluyoruz. Benzer cümlelere örnek eklemek istersek; şu saatte çıkarsam trafik daha az olur, bu saate kalırsam trafik yoğun olur gibi düşüncelerle sık sık kendimizi bir yoğunluk içinde buluyoruz. Aslında bunların hepsi birer karar aşamasını oluşturuyor. Yani karar verirken bile tamamen bağımsız olmuyoruz.

Duygular, düşünceler, davranışlar birbiriyle bağlantılıdır. Yani karar verirken bile bir şekilde kararsızlık yaşayabiliyoruz. Bu oldukça normal bir durum fakat duygularınızın, düşüncelerimizin farkına varmalı, buna göre davranışlarımıza yön vermeliyiz. Bir problemle karşılaştığımızda hemen panik olmak yerine, önce problemi tanımlamamız gerekmektedir. Problemi tanımlarsak, bize gerekli neden sonuç ilişkilerini kurarız. Olumlu olumsuz özelliklerini belirler ve böylelikle çözüm yolları buluruz. Çözüm yolları sonucunda ona göre düşünceler oluştururuz. Bu düşünceler de olaylara vereceğimiz tepkileri, yani davranışları etkiler. Dolayısıyla duygu da bunlarla iç içedir.

‘Karar aşaması’ birçoğumuz için kritik olsa da, hayatta her anlamda farkındalık sahibi olmamızı sağlar. Yani aslında hayat dediğimiz şey, kararlar bütünüdür.

Karar verirken de duygu, düşünce, davranışları doğru anlamlandırılmalı, yaşanan problemleri doğru tanımlamalıyız. İnsanların yargılarken de kararlar üzerinden yargılıyoruz. Çünkü yargılarımız da duygu, düşünce ve davranış süzgecinden geçmektedir.

Karar aşamamızı bu doğrultuda ilerletmeli, duygu-düşünce-davranışlarımıza yön vermeliyiz. Hayatta her daim istikrarlı olmamız dileğiyle…