Görünmez Kafes

  Toplum; bizi yoğuran, eğip büken, bazen yükselten ama çoğu zaman da küçülten görünmez ellerin bütünüdür. Doğduğumuz andan itibaren içine düştüğümüz kalıplar silsilesi… Ne giymemiz gerektiğini, nasıl konuşmamız gerektiğini, neye inanmamız gerektiğini fısıldar kulağımıza. Hayatımıza görünmez iplerle dokunan bir terzi gibidir; bize kim olmamız gerektiğini fısıldarken o ipleri öyle incelikle örer ki, biz çoğu zaman giydiğimiz elbiseyi kendi seçimimiz zannederiz. Bu fikri öyle ustaca işler ki, çoğu zaman onun sesini kendi sesimiz gibi duyarız. Konuşma biçimimizden gülüşümüze, sevineceğimiz şeylerden utanacağımız anlara kadar her şeyi ince ince işler üzerimize. Aldığımız her kararın kendi seçimimiz olduğuna inanırız. Oysa çoğu seçim, önümüze serilmiş bir vitrinle sınırlıdır. Özgürce karar verdiğimizi sandığımız anların çoğu, sadece bize sunulan birkaç seçenek arasında dönüp dolaşmaktan ibarettir. Ve işte bu yüzden toplum, görünmez tellerle örülmüş bir kafes gibidir.

     Ve biz, görünmez tellerle örülmüş bu kafeste dolaşırken özgürlüğümüzü doyasıya yaşadığımızı zannederiz. Oysa bu kafesin sınırlarını biz değil, başkaları çizmiştir; biz sadece içinde bulunduğumuz sınırlara uygun adımları atarız. Normlar, kurallar, doğrular, yanlışlar… Tüm bunlar özgürlüğümüzü sınırlayan, düşüncelerimizi törpüleyen görünmez duvarlara dönüşür. Seçimlerimiz, sevinçlerimiz, hatta isyanlarımız bile bu duvarların gölgesinde şekillenir.

      Farklı olmaya çalışırken bile aslında hep aynı düzende kalırız. Çünkü toplum öyle bir vitrin kurar ki; biz seçim yaptığımızı sandığımızda bile yalnızca o vitrinden alışveriş yaparız. Raflar arasında gezinirken en parlak olana yöneldiğimizi düşünürüz, fakat vitrinin dışında kalanları görme ihtimalimiz bile yoktur. Seçim yaptığımızı zannederken yaptığımız şey çoktan seçilmiş olanı onaylamaktır aslında... Ve toplum, kendi çizdiği sınırları bize özgürlük diye sunar. Görmediğimiz, hiç sunulmayan ihtimallerin varlığını bile bilmeyiz. Bizim özgürlük sandığımız şey, seçenekler arasında dolaşma hakkından başka bir şey değildir.

     Toplumsal kafes, yalnızca dışımızı değil, içimizi de kuşatır. Düşüncelerimizi, hayallerimizi, benlik algımızı ona göre kurarız. En büyük yanılsama da buradadır: Zincirlerimizi fark etmediğimizde, kendimizi özgür zannederiz. Belki de bizim özgürlük sandığımız şey, estetik görünümlü kafesten başka bir şey değildir... Oysa gerçek özgürlük, başkalarının çizdiği sınırların ötesine bakmayı cesaret etmekle başlar. O an, kendi sesimizi duyduğumuz, kendi adımlarımızı attığımız, kendi dünyamızı kurduğumuz andır. Çünkü gerçek özgürlük kalabalık yerine yalnızlığı, güvenli yollar yerine patikaları seçmeyi gerektirir. Belki de kökten bir değişim; düşüncelerimize giydirilen tüm kıyafetleri çıkarmakla ve kendi gerçeğimizle yüzleşmekle mümkündür.