Soul: Dünyaya Düşen Ruh

Bir gün her şey yoluna girdiğinde...

Biraz daha başarılı olduğumda...

İstediğim yere geldiğimde...

O zaman gerçekten yaşamaya başlayacaktım. Sanki hayat önümde duran uzun bir hazırlık dönemiydi de asıl hikâye henüz başlamamıştı. Mutluluk biraz daha ilerideydi. Huzur bir sonraki durakta. Yaşamak ise hep geleceğe ertelenen bir ihtimaldi. Oysa fark etmeden geçen günler, ertelenen mutluluklar ve sürekli geleceğe taşınan umutlar arasında hayat çoktan olup bitiyordu.

Soul filmini izlerken en çok bu gerçekle karşılaştım. Çünkü film bana bir caz müzisyeninin hikâyesinden çok daha fazlasını anlattı. Hepimizin zaman zaman düştüğü o tanıdık yanılgıyı gösterdi: Hayatın bir gün başlayacağını sanmak...

Joe’nun hikâyesi, tekil bir karakterden çok daha fazlasıydı. O, hepimizin içinde büyüttüğü ertelenmiş hayalin adı. “Bir gün gerçekten başlayacağım” diyen herkesin hikâyesi… Bugünü geçici, yarını esas sayanların. Mutluluğu bir sonraki basamağa, bir sonraki başarıya, bir sonraki unvana bağlayanların. Hayatını bir bekleme salonuna çevirenlerin. Oysa film, yumuşak ama sarsıcı bir gerçekle yüzleştiriyor bizi: Yaşamak, bir yere varınca başlamıyor; zaten yaşamın tam ortasında oluyoruz. Belki de hayatla kurduğumuz en büyük yanlış anlaşılmalardan biri bu. Yaşamayı sürekli geleceğe ertelemek.

Bir şeyler tamamlanınca...

Bir hedefe ulaşınca...

Kendimizin daha iyi bir versiyonu olunca... 

Sanki hayat o zaman başlayacakmış gibi. Oysa hayat beklemiyor. Biz onu gelecekte ararken sessizce akıp gidiyor. Sabah içilen kahvenin buharında, pencereye vuran yağmurun sesinde, eve dönerken yüzümüze çarpan rüzgârda yaşanıyor. Kendini küçük anların içine saklıyor.

Film boyunca beni en çok etkileyen karakter ise 22 ruhu oldu. Çünkü 22’nin korkusu fazlasıyla tanıdık geldi. 22 karakteri dünyaya gelmek istemiyordu. İlk bakışta umursamaz görünüyordu ama aslında tam tersiydi yaşamın ağırlığını hissediyordu. Kalbinin kırılacağını, hayal kırıklıkları yaşayacağını, bazen elinden gelenin yetmeyeceğini biliyor gibiydi. Belki de bu yüzden dünyaya inmeye direniyordu. Haksız da sayılmazdı çünkü yaşamak; incinmeyi, sevmeyi, kaybetmeyi, yanılmayı ve başarısız olmayı göze almaktı. Yaşam yalnızca güzel anlardan oluşan bir hikâye değildi. İçinde kırılmak da vardı toparlanmak da. Kaybetmek de vardı yeniden başlamak da. 22’nin dünyaya gelmekten korkması, aslında pek çoğumuzun içten içe taşıdığı korkunun bir yansımasıydı. Çünkü yaşamak, yalnızca mutluluğa değil; belirsizliğe de evet demekti...

Çocukluğumuzdan beri bize bir amaç bulmamız gerektiği öğretiliyor. Tutkumuzu keşfetmemiz, kendimizi kanıtlamamız, büyük bir iz bırakmamız gerektiği söyleniyor.

Peki ya hayatın anlamı büyük olmak değilse?

Ya bazı insanlar dünyayı değiştirmek için değil de sadece bir akşamüstü güneşini sevmek için geldiyse?

Ya bir insanın değeri ürettiklerinden değil de hissedebildiklerinden oluşuyorsa?

Modern hayat bizi sürekli koşmaya çağırıyor. Daha fazlasını istemeye, daha uzağa gitmeye, daha görünür olmaya...Ama ruhumuz bazen sadece durmak istiyor.

Bir ağacın altında oturmak.

Bir şarkıyı sonuna kadar dinlemek.

Bir yüzü ezberlemek.

Bir anın içinde kalmak.

Ve bazen sadece durmak...

Belki de hayat dediğimiz şey büyük ve görünür olaylar değil; içimizden sessizce geçip giden küçük fark edişlerdir. Belki de bütün ömrümüz boyunca yanlış sorunun peşinden gidiyoruzdur. "Neden buradayım?" diye sorarken, hayat bizden bir cevap değil, bir katılım bekliyordur.

Bir sabah pencereyi açmamızı...

Sevdiğimiz insanların yüzüne biraz daha dikkatli bakmamızı...

İçtiğimiz kahvenin tadını gerçekten almamızı...

Hayat, anlamını çözeceğimiz bir bilmece değil; tam şu anda, nefes alırken yazdığımız bir cümleymiş. Bu yüzden artık hayatın ne zaman başlayacağını düşünmek istemiyorum. Beklediğim o kusursuz günü, her şeyin yerine oturduğu o anı da...

Belki öyle bir gün hiç gelmeyecek.

Ve belki de gelmek zorunda değil.

Çünkü hayat, bütün kusurlarıyla, yarım kalmışlıklarıyla ve cevapsız sorularıyla tam da şu an oluyor.     

Yıllar sonra dönüp geriye baktığımda hatırlayacağım şeylerin büyük başarılar olmayacağını hissediyorum. Belki yavaşlayarak geçtiğim bir sokak, sevdiğim bir insanın sesi, içime sebepsizce iyi gelen sıradan bir gün...

Belki de insanın hayatla kurabileceği en sahici ilişki, onu sürekli anlamaya çalışmaktan biraz vazgeçip içinde bulunmayı öğrenmesidir. Belki de yaşamak, sürekli bir anlam üretme çabası değil; bazen hiçbir şey üretmeden, sadece nefes almaya izin vermektir. Çünkü anladım ki hayat, anlamını bulduğumuzda başlamıyor… Biz onu “bulmaya çalışmaktan” vazgeçtiğimiz yerde, sessizce zaten yaşanıyor oluyor.