Birbirlerine Teğet Geçen Ruhlar: Fallen Angels (1995)

Birbirlerine Teğet Geçen Ruhlar: Fallen Angels (1995)

A+ A-

Bazı filmler hikâyesinden çok hissettirdikleriyle akılda kalır. Wong Kar-wai'nin 1995 yapımı Fallen Angels'ı da kullanılan çekim teknikleri ve renk paletiyle karakterlerin hislerini karşı tarafa çok iyi aktarabilen bir film en azından benim için böyle ve en sevdiğim film olmasının sebebi de bu. Hong Kong'un rengarenk ve capcanlı sokaklarında birbirine fiziksel olarak dokunabilen ama ruhsal olarak dokunamayan insanların hikâyesini anlatan film, yalnızlığı alışılmışın dışında bir yerden ele alıyor. Karakterler sürekli birilerinin hayatına dahil olmaya, birilerine yaklaşmaya veya bir bağ kurmaya çalışıyor fakat bütün bu çabanın ortasında değişmeyen bir şey var: Birbirlerine ne kadar yakın olurlarsa olsunlar, aralarındaki mesafeyi kapatamıyorlar.

Filmdeki karakterlerin ortak noktası sadece yalnız olmaları değil, bu yalnızlıkla ne yapacaklarını da pek bilmiyor oluşları. Birinin hayatında bulunmakla o insanın hayatına gerçekten dahil olmak arasındaki fark, filmin neredeyse bütün ilişkilerinde kendini gösteriyor. Özellikle suikastçı ve onun adına çalışan kadın arasındaki ilişki, fiziksel olarak hiç karşılaşmamalarına rağmen birbirlerinin hayatında kapladıkları alan üzerinden dikkat çekiyor. Birbirlerini tanımaktan çok, birbirlerinin varlığına ve ihtimallerine tutunuyor gibiler. Film boyunca karşılaştığımız diğer karakterlerde de benzer bir durum var, insanlar birbirlerine ulaşmak istiyor ama nasıl iletişim kuracaklarını bilmiyorlar.

Fallen Angels'ı benim için asıl ilginç kılan şey ise bu duyguları yalnızca diyaloglarla veya karakterlerin davranışlarıyla anlatmaması. Filmin sinematografisi, hikâyenin kendisi kadar güçlü bir anlatım aracı. Christopher Doyle'un görüntü yönetiminde tercih ettiği yakın çekimler, renkler, ışıklar ve perspektif bozulmaları, karakterlerin iç dünyasına dair söylenmeyen pek çok şeyi görüntünün kendisiyle anlatıyor. Filmde yüzlere yapılan yakın çekimler özellikle ilgi çekici çünkü bazen karaktere o kadar yakınlaşıyoruz ki; bakışlarını, ifadelerini ve sessizliklerini uzun uzun izliyoruz. Ancak bu kadar yakından gördüğümüz karakterleri anlamak her zaman kolay olmuyor. Yüzleri görebiliyoruz ama içlerinden geçenler hakkında pek bir fikrimiz yok, bence filmin yalnızlığı anlatırken kullandığı en güzel görsel karşılıklardan biri bu. Bir insanın bu kadar yakınında olmak, onu gerçekten tanımak anlamına gelmiyor.

Bu yakınlık ve uzaklık karşıtlığı, kullanılan renk paletinde de kendini gösteriyor. Yeşil, sarı ve kırmızı tonların yoğun biçimde karşımıza çıktığı film, gerçekçi bir şehir görüntüsünden çok

 

karakterlerin duygu durumlarını yansıtıyor gibi. Neon tabelalar, floresan ışıklar ve karanlık mekânlar bir araya geldiğinde ortaya oldukça canlı ama aynı zamanda tekinsiz bir atmosfer çıkıyor. Şehrin bu kadar renkli ve hareketli olmasına rağmen karakterlerin hayatlarında hissedilen duygusal boşluk, filmin en belirgin karşıtlıklarından biri. Renklerin kullanımını da bu noktada önemli olduğunu düşünüyorum. Yeşil ve sarının yarattığı soğuk, zaman zaman boğucu atmosfer; kırmızının getirdiği yoğunluk ve tutku hissiyle birleşiyor. Görüntüler güzel olduğu kadar da huzursuz edici.

Renkli görüntülerin arasına yerleştirilen siyah-beyaz sahneler ise filmin görsel anlatımında ayrı bir yere sahip. İlk izleyişte bu sahnelerin geçmişi, anıları veya karakterlerin zihinsel dünyasını temsil etmek için bilinçli olarak tercih edildiği düşünülebilir. Ancak görüntü yönetmeni Christopher Doyle'un açıklamalarına göre siyah-beyaz görüntülerin ortaya çıkışında çekim sırasında yaşanan film stoğu problemi de etkili. Başlangıçta teknik bir aksaklığın sonucu olan bu tercih, sonrasında filmin görsel dilinin bir parçasına dönüşüyor.

Siyah-beyaz görüntülerin etkisi, renkli sahnelerle oluşturdukları karşıtlıkta yatıyor. Neon ışıkların ve yoğun renklerin hâkim olduğu görüntülerden bir anda uzaklaşıp daha sade, daha çıplak bir görsellikle karşılaşıyoruz. Renklerin yarattığı bütün hareketlilik ortadan kalktığında dikkatimiz doğrudan karakterlere, yüzlerine ve birbirleriyle kurdukları ilişkilere yöneliyor. Bu sahneler bana filmin karmaşası içerisinde kısa süreliğine her şeyin sustuğu anları hatırlatıyor. Renkli dünyanın gürültüsünden geriye yalnızca karakterlerin varlığı kalıyor.

Filmin çekim ve kurgusu da bu parçalı anlatımı destekliyor. Geniş açılı lenslerin yarattığı perspektif bozulmaları, hareket bulanıklığı ve zaman zaman kesintili bir akışa dönüşen görüntüler,  karakterlerin  iç  dünyasında  hissettikleriyle  örtüşüyor.  Özellikle  hareketin bulanıklaştığı gece sahnelerinde şehir, karakterlerin içinden geçip gittiği bir mekândan çok onların zihinsel karmaşasının uzantısı gibi görünüyor. Zamanın bazen hızlanması, bazen ağırlaşması da karakterlerin hayatlarındaki belirsizlik hissini güçlendiriyor.

Bütün bu teknik tercihleri bir araya getirdiğimizde Fallen Angels'ın sinematografisinin hikâyeden bağımsız ele alamayacağımızı görüyoruz. Aksine, filmin anlatmak istediği şeyin önemli bir kısmı doğrudan görüntüler aracılığıyla bize sunuyor. Kamera karakterlere yaklaşıyor ama onları bize tamamen açmıyor. Renkler şehri canlı gösteriyor ama bu canlılık karakterlerin yalnızlığını ortadan kaldırmıyor. Siyah-beyaz sahneler ise bütün bu görsel karmaşanın içerisinde daha net ve kırılgan anlar yaratıyor.

Fallen Angels'ı yalnızca bir aşk veya yalnızlık filmi olarak tanımlamak bana biraz eksik geliyor. Çünkü film, insanların birbirlerine duydukları ihtiyaç kadar, bu ihtiyacı karşılayamama hâliyle de ilgileniyor. Bazen birini özlemek, onunla gerçekten bir şey paylaşmış olmaktan değil, hayatımızda doldurmasını istediğimiz boşluktan kaynaklanıyor. Bazen de bir insanın hayatında bulunuyoruz ama onun ruhuna hiçbir zaman gerçekten ulaşamıyoruz. Belki de filmin geride bıraktığı en güçlü his bu: Herkes birilerine ulaşmaya çalışıyor ama bazı karşılaşmalar, ne kadar yaklaşılırsa yaklaşılsın, hiçbir zaman tamamlanmıyor.

 

16-11-2026
Gizem Erdem

Gizem Erdem

Sinema

Hacettepe Üniversitesi İletişim Bilimleri mezunuyum. Sinemaya ve filmler üzerine düşünmeye özel bir ilgim var. İzlediğim filmler hakkındaki fikirlerimi, yorumlarımı ve dikkatimi çeken detayları yazıya dökmekten keyif alıyorum. 

 

gizemre2634@gmail.com