Sosyolog Gibi Fotoğrafçı: Sebastiao Salgado

A+ A-

Bu ayki yazımda önemli bir fotoğrafçı olan Sebastiao Salgado’yu ele almak istedim. Salgado bir fotoğrafçı olmanın ötesinde belgesel fotoğrafçılığın ve foto röportajın ustası ve aynı zamanda bir aktivisttir.

2014 yılında Wim Wenders ve Juliano Ribeiro Salgado’nun birlikte yönettiği “Toprağın Tuzu” belgeseliyle daha iyi tanıdık Salgado’yu.

1944 yılında Brezilya’nın Minas Gerais Bölgesinde sekiz çocuklu bir ailenin tek erkek çocuğu olarak dünyaya gelir. İktisat ve ekonomi alanında eğitim alır. Ekonomist olarak çalışırken  1973 yılında  Uluslararası Kahve Organizasyonu adına Afrika’ya yaptığı iş gezisi fotoğrafla tanışması için bir vesile olur.

1974 yılında uluslararası haber ajansı Sygma’da çalışmaya başlar.1975’ten 1979’a kadar Gamma Ajans için çalışır.

1979 yılında Magnum Photos’a katılır.1981 yılında A.B.D. Başkanı Ronald Reagan’ın başkanlığının ilk 100 gününü fotoğraflamak için görevlendirilir. Reagan bir toplantıda konuşma yaptığı esnada suikasta uğrar ve Salgado birkaç saniye için suikast anını görüntülemeyi başarır, bu başarısı onu uluslararası bir üne kavuşturur.

Salgado’nun Fotoğrafa Bakışı:

Salgado, belgesel fotoğraf ve fotojurnalizmin önemli temsilcilerindendir. Ona göre belgesel fotoğraf, hayatımızı değiştirmeye ve sorgulamaya yönelik bir işlev görmelidir.

Fotoğraf sayesinde insanlar dünyanın bir ucundaki insanların yaşadıklarını görüp, onların hayatlarıyla bütünleşiyor, onların sorunlarının bir parçası haline geliyor” der Salgado.

Genesis Projesi:

Bu proje, dağların, çöllerin, okyanusların ve hayvanların yeniden keşfedilmesine yönelik sekiz yıllık bir gezinin ürünüdür. 245 siyah beyaz fotoğraftan oluşan proje, özellikle çevre ve iklim değişiklikleri konusunda kamuoyunu bilinçlendirmeye çalışmıştır. 

Salgado, bu projeyle insanların gezegenimizi başka bir açıdan görmelerini sağlamayı ve dünyamızla yakın bir ilişki kurmalarını istediğini belirtmiştir.

Genesis Projesi, doğaya bir saygı duruş niteliği taşırken aynı zamanda insanları doğanın karşılaşabileceği tehlikeler konusunda da uyarmaktadır.

 

         Iceberg Weddell Denizi, Antarktika Yarımadası 2005

Salgado, donmuş toprakları, buzulları, volkanları, dağları, gölleri, çölleri gezegenimizi ait her şeyi doğal ortamında yakalayıp aktarmaya çalışmıştır. Eski geleneklere sahip, dış dünyayla teması kısıtlı olan kabileleri de dolaşır.

Salgado, 1986-1992 yılları arasında büyük bir proje gerçekleştirir.

Workers/ İşçiler” isimli projenin ortaya çıkması tam 6 yıl sürer. Bu proje kapsamında 26 ülke gezerek bir işçi profili oluşturur. Balıkçılar, dokumacılar, tarım işçileri ve madenciler.

“Workers” projesinin önemli ayağı Brezilya’nın Serra Pelada altın madeninde çalışan işçilerin dramıdır. Buradaki işçiler, kötü koşullar altında çalışmaktadırlar.

 

Fotoğrafçının genellikle ele aldığı konular; işçiler, yoksul insanlar, evsizler, ezilen ve hor görülen insanlardır. Fotoğraflarında sosyal konuları işlemeye özen göstermiştir.1997 yılında “Yurtsuzların Mücadelesi” projesinde topraklarının geri verilmesi için büyük mücadeleler veren Brezilya köylülerini fotoğraflar. Bu fotoğraflardan elde ettiği gelirle de o bölgede üniversite kurulmasını sağlar.

Çektiği tüm fotoğraflarda belgesel fotoğrafçı yönünü ortaya koyar. Çektiği fotoğrafların bir şeyleri çözüme kavuşturması gerektiğine inanmıştır ve bu sorumlulukla hareket eder.

Salgado ve eşi, Salgado’nun çocukluğunun geçtiği Aimoires’teki Bulcão Çiftliğine gelirler. Bölgede çok az ağaç vardır ve dereler kurumuştur. Ünlü perobás (meşe) çeşidi yok olmak üzeredir. Eşi Lélia ile birlikte büyük bir proje üstlenirler.

1998'de, onlarca yıllık çevresel bozulmadan sonra yok edilenleri doğaya geri döndürmek amacıyla “Instituo Terra”yı kurarlar. Aralık 1999’da araziye ilk fideler dikilir. 1 yıl sonra üyelerinin desteğiyle kurulan Atlantik Ormanı’nın 290’dan fazla yerli türünden 2 milyon ağaca ulaşılır.

   

   İşçiler

Salgado, göçmenler ve mültecilerin yolculuklarının görsel hikayelerini anlatabilmek için 40 ülke gezer.

1984 yılında yaklaşık 1 milyon insanın yetersiz beslenme ve buna bağlı nedenlerden dolayı öldüğü Çad, Etiyopya, Mali, Sudan, Nijerya gibi ülkeleri içine alan Sahel Bölgesi’ni fotoğraflamak için 15 aylık bir proje yürütür.

Projeyi, insani yardım kuruluşu Sınır Tanımayan Doktorlar grubu ile yürütmüştür. Salgado, bölgedeki açlığı, sefaleti ve eşitsizliği gözler önüne serer ve “Sahel: L’Homme en Détresse/Sahra:Izdırap İçindeki İnsan” çalışmasını hazırlar.

2000 yılında “Göçler” isimli fotoğraf koleksiyonunda Salgado, “korktular, rahatsız oldular ve aşağılandılar. Yine de fotoğraflarının çekilmesini istediler, çünkü içinde bulundukları kötü durumun bilinmesini istediler” demiştir.

2002 yılında Salgado, çocuk felcine dikkat çekmek amacıyla yürütülen bir kampanyanın fotoğraflarını çekmek için Somali, Sudan, Kongo, Pakistan gibi ülkeleri gezer.

Salgado, Lewis Hine, Dorothea Lange,W.Eugene Smith gibi toplumsal belgesel fotoğrafçılar gibi toplumun sorunlarına yönelik bir bilinç yaratmaya çalışmıştır. Toplumsal belgesel fotoğrafın amacı da toplumun sorunlarını ortaya koymak ve çözüm için toplumu ve karar mercilerini harekete geçirmektir.

 

Salgado’nun çalışmalarının tümü siyah beyaz fotoğraftan oluşmaktadır. Fotoğraf çalışmaları uzun dönemlere yayılır. Göçmenler, mülteciler ve işçilerin hayatlarına ışık tutar. Toplam 42 ülkede projelerini yürütmüştür. Onu farklı kılansa haftalar hatta aylarca fotoğrafladığı yerlerde kalması ve o insanlarla birebir iletişim kurmuş olmasıdır.

Bu ayki yazımı sonlandırırken Salgado’nun bir cümlesiyle bitirmek istiyorum.

“Yaratılış benim doğaya olan aşk mektubumdur.”

Bir sonraki yazımda görüşmek dileğiyle. Fotoğrafla kalın.


Kaynakça

 Fotoğraflar  https://www.icp.org adresinden alınmıştır.

05-09-2021
Gülnur Turgut

Gülnur Turgut

Fotoğraf

Ankara’da doğdu. Gazi Üniversitesi İletişim Fakültesi Halkla İlişkiler bölümünden mezun oldu. Aynı üniversitenin Yeni Medya Bölümü’nde yüksek lisansını başarıyla tamamladı Fotoğrafa merakı üniversite yıllarında başladı. Üniversitede fotoğraf sanatçısı aynı zamanda hocası olan İbrahim Demirel’den dersler aldı. 2016 yılından beri fotoğrafçılıkla uğraşmaktadır. Sokak fotoğrafçılığı alanına ilgi duymaktadır. Fotoğraf eğitimlerine ve grup sergilerine katılmakta ve fotoğraf üretmeye devam etmektedir.

gulnurturgut@hotmail.com

ankara psikolog