Fotoğrafta Altın Oran

A+ A-

                 Altın oran kavramı insanlık tarihinde önemli bir yere sahiptir. Heykel, mimari, resim, estetik, fotoğraf, sinema, grafik tasarım gibi sanat dallarının vazgeçilmez unsurlarındandır. Sadece sanatın bir unsuru olarak değil, doğada canlı ve cansız varlıklarda da bu orana rastlanmak mümkündür. İnsan vücudu, deniz kabukları, çiçekler ve ağaç dalları gibi…

                 Altın oran kavramı; altın kesit, altın bölüm, altın sayı, altın kesim, altın anlam, altın nokta, kutsal bölümleme, kutsal oran gibi isimlerle de anılmaktadır.

            Alman matematikçi, gökbilimci ve astronom Johannes Kepler; “Geometrinin iki büyük hazinesi vardır; biri Pythagoras'ın teoremi, diğeri de bir doğrunun Altın Oran'a göre bölünmesidir.’’ demiştir.

            Altın oranın elde edilmesi için; bir doğru parçası iki parçaya ayrılır, küçük parçanın büyük parçaya oranı, büyük parçanın bütününe eşit olmalıdır. Bunun sonucunda 1,618 sayısı elde edilir.

            Yunanlılar ve Mısırlıların mimarisinde, heykellerinde rastladığımız altın oranın en eşsiz örneği Mısır Piramitleridir diyebiliriz. Mısırlılar ‘Keops Piramidi’nin tasarlanmasında altın oranı kullanmışlardır. Mimar Sinan’ın çıraklık ve ustalık eserleri olan Süleymaniye ve Selimiye Camilerinin minareleri de altın oran özelliğini taşımaktadır.

            Altın oranı en çok kullanan sanatçı Leonardo da Vinci’dir diyebiliriz. Vinci’nin Son Akşam Yemeği’ adlı eserinde altın oranın olduğu alanlar aşağıda görülmektedir.

       Fotoğrafta altın oran konusu bağlamında Fibonacci spirali ve  1/3 kuralını da ele almamız gerekir.

            Fibonacci Spirali nedir?  altın oranın en yaygın kullanımlarından biridir. Fibonacci Spirali de altın oran gibi bir çok yer de karşımıza çıkar. Bir deniz kabuğunda, papatyada, ayçiçeğinde hatta anne karnındaki cenin de bile.

            Matematikçi Leonardo Fibonacci’den ismini alan bölümlemede her parçaya bir numara verilir.1’den sonraki her sayı kendinden önce gelen sayıyla toplanır. Sekans içinde birbirini takip eden sayıların büyük olan sayının küçük sayıya oranı rakamların büyümesiyle altın orana yaklaşır. 0, 1, 1, 2, 3, 5, 8, 13, 21, 34, 55, 89, 144, 233…

            Örneğin;  5:3=1.666, 13:8=1.625, 13:8= 1.625 sayılar büyüdükçe sonuç 1,618’e yaklaşmaktadır. 1.618 sayısı da altın oranı vermektedir.

Fibonacci Spirali de altın oran gibi sinema ve fotoğraf sanatında sık sık karşımıza çıkar.

 

               Fibonacci Spiralinin en iyi örneklerine fotoğraf sanatçısı Henri Cartier Bresson’un fotoğraflarında rastlarız. Aşağıdaki fotoğraflarda görüldüğü gibi fotoğrafın en can alıcı noktaları bu spiralin içine yerleştirilmiştir.

            Fotoğrafta Fibonacci Spiralini kullanmanın en kolay yolu, hareket halinde olan ya da olmayan  nesnelerin sahnelerini çekmek ve konumuzu dokuzun dairesinde olacak şekilde yerleştirmektir.

Fotoğrafta 1/3 Kuralı; Altın oran kuralından ortaya çıkarılan bir kuraldır. 1/3 kuralı  kullanılarak oluşturulan fotoğrafların  daha estetik ve etkileyici olduğunu söylemek mümkündür.      

                                                                                   

            Fotoğrafta 1/3 kuralını uygulamak için çerçeve yatay ve dikey olarak üçer eşit parçaya bölünür (hayali olarak). Bu çizgilerin birleşim noktalarına ana objemizi yerleştirerek etkileyici bir görüntü sağlayabiliriz.

 

            Bu fotoğrafta da fener, yatay ve dikey çizgilerin birleşme noktasına oturtulmuştur.Bu da fotoğrafın daha estetik görünmesini sağlamıştır diyebiliriz.

               Bu fotoğrafta yaşlı adamın gözü, yatay ve düşey çizgilerin kesişim noktasında  yer almaktadır. Portre fotoğrafları çekiyor ve 1/3 kuralını uygulamak istiyorsanız; kişinin göz çizgisini çerçevenin üçüncü üst çizgisine yerleştirmeniz gerekir.

            Etkileyici fotoğraflar çekmek istiyorsak altın oran kuralını kullanmakta iyi bir tercih olacaktır. Başka bir yazıda görüşmek dileğiyle fotoğrafla kalın.

   


Kaynakça

Nazım Ankaralıgil: Fotoğraf ve sinemada kompozisyon: Altın oran ve Fibonacci Spirali bağlamında Spielberg filmleri üzerine görsel çözümleme, Academia Dergisi.

https://photographyhero.com/golden-ratio-photography

 www.agaclar.net

 

 

13-01-2020
Gülnur Turgut

Gülnur Turgut

Fotoğraf

Ankara’da doğdu. Gazi Üniversitesi İletişim Fakültesi Halkla İlişkiler bölümünden mezun oldu. Aynı üniversitenin Yeni Medya Bölümü’nde yüksek lisansını başarıyla tamamladı Fotoğrafa merakı üniversite yıllarında başladı. Üniversitede fotoğraf sanatçısı aynı zamanda hocası olan İbrahim Demirel’den dersler aldı. 2016 yılından beri fotoğrafçılıkla uğraşmaktadır. Sokak fotoğrafçılığı alanına ilgi duymaktadır. Fotoğraf eğitimlerine ve grup sergilerine katılmakta ve fotoğraf üretmeye devam etmektedir.

gulnurturgut@hotmail.com