Küçük Bir Kimlik Meselesi

Küçük Bir Kimlik Meselesi

A+ A-

Bu hafta yazımı tamamiyle genç (yani benden daha genç) arkadaşlarıma ayırmak istedim çünkü hayatın; insanları ve kendini tanımlamada en yokuşlu , bazen en stresli , bazense en karmaşık bölümünü yansıtıyor olması ve her geçen yıl bambaşka bir zaman tüneline bizi savuruyor olması geçiş dönemlerimizi daha iyi anlamamız gereksinimini de arttırıyor…Bakınız “benim zamanımda …” diye başlayan cümleler… zamana atıfta bulunuyorum çünkü ihtiyaçlar hiyerarşimiz günden güne değişiyor ve bu hıza bazen ayak uydurabilmek ya da hızı yakalayabilmek ve bununla beraber de gerçek geçiş süreçlerimizi anlamak oldukça önemli…

Büyükdedelerimiz , ninelerimizin bunlarla karşılaşmamış olması bazen bizim bu hayatı fazla ciddiye almamamız noktasında bizi olumlu yönde etkilerken , bazense anlaşılmamış ya da anlaşılamıyor olmanın kopuşlarını da beraberinde getirebiliyor.Yeni nesil bazı durumlarda kendini daha hızlı update edebildiği için bu kopuşların sıklığının daha arttığını da söyleyebiliriz elbette.Bunun olumlu ya da olumsuzluğu ayrı bir yere dursun biz James Marcia abimizin “Kimlik Statüleri”  basamaklarına beraber göz atalım : Aslında kendisi  Erik Erikson amcamızın Kimlik Oluşumu teorisini ergenlerin bu kimlik geliştirme süreçlerine yardımcı olması amacıyla genişleterek bizlere katkıda bulundu.Peki nedir bu “Kimlik oluşumu” şimdi dersen genç arkadaşım, bireysel olarak senin karar almalarını, düşüncelerini  ve gerçek kimliğini ortaya çıkarmaya yarayan bir oluşum gibi düşünebilirsin.Bu kimlikle beraber kendi içindeki inançlarını ,değerlerini  kendinde oluşturabilmeni kast eder.Bir de tabiî ki bu, burada bitmiyor.Bu oluşum iki ana döneme ayrılıyor;birincisi Kriz, ikincisi ise bağlılık .Kriz aslında senin kendi değerlerini inançlarını yoğun bir şekilde gözden geçirmene neden oluyorken , bağlanma döneminde bu yeni inanç ve değerleri benimsemek  için özenli bir şekilde seçim yapman demektir.

Erikson amcamız bunları söyledikten sonra Marcia abimiz de bu şemayı daha ileri taşıyarak bir Windows edasıyla güncelleme yapmak istemiş. Demiş ki bu iş iki aşamada bitecek gibi değil…O da bu oluşumu dörde ayırmış ; Identıty Foreclosure(İpotekli – Erken bağlanmış ya da Engellenmiş Kimlik), Moratorium (Ertelenmiş-Gecikmiş Kimlik),Identity diffusion (Kimlik Dağılması),İdentity Achievement (Başarılı Kimlik).

1.si Identity Foreclosure dediğimiz erken bağlanma dönemi .Demek istediği ise direkt alternatifleri değerlendirmeden bağlanmanın gerçekleşmesi.Karşınızdaki kişi her ne söylediyse inanıp onun doğru olduğunu kabul etmek.Diğer bir deyişle  birinin gelip ,”papatya en güzel çiçek “ demesi ve kişinin bunu kabul edip diğer seçenekleri gözden gelmesi ve herhangi bir alternatif geliştirmemesidir.(Bu arada Papatya  güzeldir güzel )

2.si Moratorium yani; ertelenmiş-gecikmiş kimlik. Örneğin bir okul seçeceksinizdir ve alternatiflere bakmaya başlarsınız… şu okul güzelmiş dersiniz ardından aslında o okul iyi ama ben şimdi ordaki insanları tanımıyorum der.. başka bir okula bakar burası da beni zorlar der ,sonra bir başka alternatife daha bakar burasının da yeri iyi değil der neyse zaten daha birkaç ay daha var o zaman gelince düşünürüm diyip karar vermeyi erteler.(Bakınız alarmı 2 dk sonraya erteleyenler)

3.sü Identity Diffusion  yani Kimlik dağılması .Bu ne demekti? hiçbirşeyi umursamama yani…bundan birkaç sonra nerede olacağım?nereyi tercih etmem gerekecek? başarılı olmak için yapabileceklerim neler demez…kendi kararlarını kendi ya da bir başkası vermez lakin hiçbirşey için de endişe duymaz.”yaa hallleddeeerrriiiz” diyenler buraya  dikkat lütfen ;)

4.sü ve sonuncusu Identity Achievement yani Başarılı Kimlik.Burda acabalı sorular çok .”Acaba ne olmalıyım? arkeoloji mi okusam yoksa kendimi hiç yormayıp , belli  koşullarda çalışabileceğim bir meslek mi edinsem?? ”ardından” aslında arkeoloji benim idealim , hem sonrasında istemediğim bir meslek yapmaktansa sevdiğim mesleği yapıp yorulmak daha mantıklı”der.Önce bunalımını yaşadı ama ardından kendi uygun nedenleriyle birlikte uygun olanı seçti veburda  önemli olan da kendi seçtiği mesleğe sahip olması.

Yani diyeceğimiz şu ki bu basamakları geçmek her ne kadar okunduğu gibi yazılmasa da içine girmiş olduğumuz süreçleri bu taslaktan aldığımız tüyolarla belirleyip belkide süreci daha az sıkıntılı yaşayabilmek için çözümler bulmaya çalışabiliriz.Bir de bunları öğrendiğimize göre, “ergenlik değil , kimlik  karmaşası “ bakışıyla da kendimizi zaman zaman karşımızdakilere ifade edebiliriz.Hangi noktada olursanız olun, bulunduğumuz koşulları her daim güzelleştirebilmek ya da alternatif geliştirebilmenin elinizde olabileceğini unutmayın ve daima genç kalın:D

 

26-11-2021
Merve Doğanlar

Merve Doğanlar

Psikolog

1990 yılında Yalova’da dünyaya merhaba dedi. İlkokul, ortaokul ve Lise öğrenimlerini burada tamamlayıp, daha sonra Üsküdar Üniversitesi Psikoloji (ing) bölümünden mezun oldu. Üniversite öğrenimi sırasında İletişim bilimlerinde yandal yaptı. PAMER (Post-Colonial çalışmalar merkezinde) çeşitli araştırmalara ve makale çalışmalarına katıldı. Lisans öğrenimi sırasında biri Almanya biri İngiltere olmak üzere 2 Erasmus yaptı. Bu yüzden Kültür şoklarına toleranslı. Şu an da Klinik Psikoloji yüksek lisans mezunu, spor aşığı, bilime dair her şeye maydanoz olmayı seven, nitelikli hasbihallere müptela, değiştirebileceklerine değiştiremeyeceklerinden daha çok inanan, insana dair her şeye meraklı olmak gibi sıfatlarıyla hemhal olmakta.

merve.doganlar1@st.uskudar.edu.tr

gezegenpsikolog