Sait Maden/Doktor Jivago

Sait Maden/Doktor Jivago

A+ A-

Şair, çevirmen, yayıncı, ressam, fotoğrafçı ve grafik tasarımcısı Sait Maden kendisiyle yapılan röportajda “mesleki kariyerinizde tasarım anlayışınızı etkileyen, şekillendiren gelişmeler oldu mu?” sorusuna Sait Maden şöyle cevap veriyor: “Aslında grafiğimi biçimlendiren, alttan alta etkileyen ve destekleyen tek kaynak şair tarafımdır. Edebiyatım resmimi çok besledi.” demiştir.

Bu blog da sizinle Boris Pasternak tarafından kaleme alınmış “DOKTOR JIVAGO” romanının  Sait Maden’e ait olan kitap kapağı tasarımını inceleyeceğiz.

Kısaca kitabın konusundan bahsedecek olursak roman,

Rusya'da 1917 Ekim Devrimi ve hemen sonrasında patlak veren Rus İç Savaşı (1917-1922) sırasında geçen roman, adını kahramanı şair doktor Yuri Jivago'dan almıştır. Arka planında bu siyasi çalkantıların bütün detaylarıyla anlatıldığı bu destansı romanın ön planında da iki kadın arasında kalıp sadakat ve ihtiras arasında bocalayan, hayatının kontrolü kendi elinden alınmış ve savaşın parçaladığı yokluklarla dolu bir ülkede oradan oraya sürüklenen aynı zamanda şair bir tıp doktorunun dramı anlatılır.

Şimdi gelelim kitabımızın kapak tasarımını incelemeye,

Tasarıma baktığımızda yalıngöz yormayan bir anlatım görmekteyiz. Anlatılmak istenen net form, biçim ve çizgilerle anlatılmış. Tasarıma baktığımız zaman renklerin doğru kullanılmasıyla yüz ifadesinde anlatılmak istenen endişe, dram ve dehşet bize yansımaktadır. Siyah rengin kullanılması ile de dönemin içinde bulunduğu o iç karmaşıklık, dehşet ve kasvet anlatılmış. Siyah ve sarı lekelerin arka sayfada kullanılmasının sebebi “Rus İç Savaşı’nın” bütün detaylarını temsil etmektedir ve roman da asıl konunun bu değil iki kadın arasında kalmış Dr. Jivago’nun  ihtiraslı ve bocalamış dramının ön planda olduğunu anlamaktayız.

Yapı olarak baktığımızda genel anlamda farklı yapılarda formların çizilmesiyle oluşmuş bir tasarım görmekteyiz. Tasarımda farklı form yapılarının kullanılmasıyla bir düzen oluşturulmuş ve bu sayede tasarımda bir ön-arka ilişkisi oluşmuş ve bir bütünlük sağlanmış. Bu düzen içinde de kırmızı ile renklendirilmiş bir silueti görmekteyiz. Lekelerin birleşimi ile ortaya bir inşa sureti çıkmaktadır. Bu da kitabın adı olan doktoru vurgulamaktadır. Siluete deforme edilmiş biçimler kullanılarak portre çizilmiş ve tasarımın merkez noktası olarak bütün odağı oraya toplamaktadır ve bu da vurguyu artırmıştır. Formların kesiştiği noktalara farklı gözle baktığımızda çizgi elemanlarını da görmüş oluruz. Bu çizgiler diyagonal ve spiral çizgileri oluşturmaktadır. Formların üst üste gelmesiyle belli espaslar oluşmuş ve kendi içinde bir denge oluşturmuştur. Tasarımda koyu ve sıcak renkler hâkimdir. Dar bir renk skalası kullanılmış ve sarı üzerine siyahı ve siyah üzerine kırmızının kullanılması ile vurguyu daha da artırmış. Kapağın genelinde çizgilerden yararlanılmıştır ve yazılar kullanılan renkler ile paralellik göstermektedir.

Tasarıma bir de Tipografi İlişkisi olarak bakarsak eğer,

Tasarım da farklı yazı karakterleri kullanılmış. Kullanılan yazı karakteri formlar ve renkler ile uyum içindedir. Kullanıldıkları zemin ile kendi renk değerlerinin uyumlu olması okunurluğu artırmıştır. Soldan bloklanmış tipografi görmekteyiz fakat aşağıdan yukarı yazılmış olan “Boris Pasternak” yazısı bunu bozmaktadır. “Doktor Jivago” yazısındaki yazı karakteri kapağın kasvetini tamamlamış durumdadır.

Sait Maden tasarımını sade ve yalın bir anlatımla gerçekleştirmiş, göz yormayan anlatımı konuyu lekeler kullanarak anlatımı oldukça güzelleştirmiş.

 

 

Kaynakça

BECER Emre, İletişim ve Grafik Tasarım, Dost Kitapevi Yayınları, Ankara 2004.

BAĞCIVAN Haşim Arif idil,(2019, cilt / volume 8, sayı / issue 55),

TÜRK GRAFİK TASARIMININ SİMGE İSMİ: SAİT MADEN, www.idildergisi.com, 2019. Görsel: https://www.5harfliler.com/sait-madenin-muhtesem-kitap-kapaklari/

02-01-2022
Elif Dede

Elif Dede

Resim-İş Öğretmeni

Ankara’da doğdu. Lise eğitimini Grafik ve Fotoğraf alanı üzerine tamamladı. Üniversite eğitimini Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Resim-İş Öğretmenliği bölümü, Grafik ve Tasarım Anabilim dalı olarak tamamladı. Son iki yıldır dijital illüstrasyon ile ilgilenmektedir. Almış olduğu öğretmenlik eğitimi ile illüstrasyon sanatını birleştirerek çizimler yapmaktadır.

elif123dede@gmail.com

elayfart