Özgür İrade

Özgür İrade

A+ A-

Aklımıza ne kadar güvenebiliriz? Bilmediklerimizi küçümseyip bildiklerimizi abartmış olmamız mümkün mü? Halbuki, Aristoteles bildiğim bir şey varsa hiçbir şey bilmediğimdir diyerek bunun tam tersini ortaya koymuştur. Düşündüğümüzde bilmediklerimizin bildiklerimizden ne kadar fazla olduğunu fark ediyoruz. Ancak bunu böyle düşünmek pek de işimize gelmiyor. Hayatın bilinmezliği karşısında kontrol sahibi olduğumuz hissi bizi daha iyi hissettiriyor. Hayatı, durumları, insanları kategorize ediyoruz. Konfor alanımızdan çıkmak istemiyoruz. Bütün bunlar varken de hakikati görmek, bilmek istiyoruz.

Aklımıza güvenmek isterken özgür irademizle aldığımızı zannettiğimiz kararlar ne kadar özgür? Seçimlerimiz ne kadar bizim seçimlerimiz? Amerikalı modern propagandanın kurucusu Edward Bernays, Nazi Almanyasının propaganda sisteminden beslenip  bu sistemi bugüne kadar taşıyan en önemli isimlerden biri. Kendisi amcası Sigmund Freud kadar bilinmemektedir ancak amcasının fikirlerinden de çokça beslenmiştir. Bernays, Goebbels’in düşünceleriyle psikanalizmi birleştiriyor. Kitle psikolojisinin yönetilebilirliğinin örneklerini gösteriyor. Nazi Almanyası ve diğer pek çok benzeri propaganda örneklerinde olduğu gibi kitlelerin ahlaki, ticari ve benzeri alanlarda yönlendirilmesi bu kadar mümkünken fikirlerimize ne kadar güvenebiliriz, özgür iradenin olduğundan ne kadar bahsedebiliriz.

Aldığımız kararların büyük kısmı, bildiğini zannettiklerimiz, başkalarının öyle olmasını istediği için bizim istediğimiz şeyler olabilir mi? Bu kadar kolay aldanabilen canlılar olarak kendi fikirlerimize biraz fazla güvenmiyor muyuz?  Yoksa aklımıza ve aklımızın ürünleri fikirlerimize güvenirken ikinci kez mi düşünmeliyiz?


Kaynakça

Kaynakça

https://www.pexels.com/tr-tr/fotograf/adam-kisi-ucan-sanat-7462926/

05-07-2021
Cansu Eser

Cansu Eser

Psikolog

Bildiklerimi paylaşmak konusunda büyük hevesi olan bir psikoloğum. Burada okuyacaklarınız da bu çabanın bir parçası.

pskcansueser@gmail.com