Yeşil Binalarda Su Tasarrufu

Tuğba Şeker

Mimar

Yazar Hakkında

Antalya Bilim Üniversitesi Mimarlık bölümü mezunu. Mimari programların yanı sıra el çiziminin hâlâ değerli olduğunu düşünür ve çizer. Resim, mimari, sinema ve kitaplar ile ilgilidir. 


tugbaseker07@gmail.com


A+ A-

Selamlar. Önceki yazımda yeşil bina nedir, yeşil bina neden önemlidir ve bir binanın yeşil bina olması için neler gerekir  detaylıca bahsetmiştim. Bu yazımda yeşil binaya ilişkin alt başlık olarak su kaynaklarının korunumunun gün geçtikçe öneminin artması ve buna paralel olarak yeşil binalardaki su tasarrufundan bahsedeceğim.


Su, hayatın temelidir. Yapı sektörü, doğadaki su kaynaklarımızın majör etkiye sahip yüzdelikte kısmını kullanıyor, hava ve su kalitesini etkileyerek hem iklimsel değişikliğe hem çevresel kirliliğe yol açıyor. Verilere göre; su kaynaklarının tüketiminin %16sı (1), su kirliliğinin %40’ı  (2) yapılan binalara aittir. Durum böyle olunca başta mimarlar olmak üzere inşaat sektöründe çalışan birçok kişi, yapı inşa edilirken gezegenimizi ve sadece insanlık değil bütün canlıları etkileyecek kararları duyarlılıkla verme çabası içindeler. Bu da tasarım ve mimari kararları elbette büyük ölçüde etkiliyor.

Daha önce de bahsettiğim gibi yeşil bina da bu mimari çözümlerden birisi. Yeşil binanın çevre kirliliğini minimum düzeyde tutan malzeme kullanımı, enerji korunumu için güneş enerjişi, rüzgar enerjisi gibi yenilenebilir enerji kullanımı, binanın ve çevresinin hava kalitesini düzenlemek için yeterli bitki ve ağaç kullanımı gibi yararları olmasıyla beraber yağmur suyunu toplayıp kullanılır hale getirmesi de eldeki suyun kullanımını ve su tasarrufunu sağlıyor. Bunların yapıldığına ve düzgün yapılıp yapılmadığına dair denetimleri LEED, BREEAM gibi yeşil bina sertifikası veren kuruluşlar denetliyor. Peki detaylıca bu su birikimi ve doğru kullanılıp nasıl sağlanıyor?

Su; yeşil binalarda 3 farklı şekilde değerlendiriliyor: biriktirme, minimum düzeyde kullanma ve kullanılmış suları geri dönüştürme. Birincisi, su depoları (çatı vasıtasıyla toplanan yağmur suyunu filtreden geçirilip sulamada kullanma); ikincisi, gri su geri kazandırma sistemi (toplanan pis suyu basit arıtmadan sonra temizlik ve tuvalet rezervuarlarında kullanma) ve son

olarak da damla sulama sistemi (bahçe işlerinde su tasarrufu için damla sulama sistemi kullanılması) .

1)Yağmur Suyu Deposu: Çatıdan akan yağmur suları filtrelenerek binanın ihtiyacı olduğu zaman kullanılmak üzere depolanıyor, böylece hem doğadaki var olan su kaynakları eksilmemiş oluyor hem de kullanılamayacak/gereksiz görülen su kullanıma hazır hale getiriliyor.


2) Damla Sulama Sistemi: Her bina projesinde peyzaj çalışması vardır. Günden güne betonarme yapıların artışına bağlı olarak tarım ve yeşil arazileri azalsa da bunu minimum düzeyde tutmak, yeşili korumak adına yapılan peyzaj çalışmaları, yeşil binalarda daha da fazla önem verilir. Kullanılan bitkiler ve dikilen ağaçlar sadece arazi üzerinde de değil gerek yeşil çatı olsun gerekse cephelerde kullanıma uygun yeşillendirmeler olsun geleceğe dönük iyi bir mimari için olanak sağlar. Fakat bu yeşillendirme çalışmaları için sadece toprak ya da yer değil sulama da gereklidir. Bu yeşillik için kullanılan suyun miktarı, kaş yapalım derken göz çıkartmamak adına gerekenden fazla olmamalı yeşil miktarını düzenlemek, hava kalitesini arttırmak, doğanın dengesini bozmamak gibi bir sürü faydası varken su kaynaklarını yanlış kullanımdan dolayı tüketmemek gerekir. Bu yüzden kullanılan su miktarını da dengelemek için damla sulama sistemleri kullanılması bina için fayda sağlar. Yeşilliklere belli zamanlarda gereğinden fazla dökülen su yerine düzenli aralıklarla damlalar halinde verilen su; hem bitkileri canlı tutar, hem de kullandığımız su miktarı gerektiğinden fazla olmamış olur.


3) Gri Su Geri Kazandırma Sistemi: Yağmur sularını toplayarak kullanılacak suyu üretmiş, damla sulama sistemiyle yeterince su kullanımını uygulamıştık. Gri su geri kazandırma sisteminde de kullanılan pis suları arıtarak tuvalet, temizlik gibi düzenli su tüketen durumlarda kullanıma hazır hale getirerek hem suyu geri dönüştürüp tekrar tekrar kullanıma açmış oluyoruz hem de tüketilen suyu tekrar kullanarak kaynak tüketimini azaltmış oluyoruz.


Bütün bu geleceğe yönelik yapıların inşasıyla paralel olarak kararlaştırılan suyun korunumu ve geri kazanımı ile ilgili yapılan çalışmalar; çok da uzakta olmayan ve yavaş yavaş kendisini göstermeye başlayan iklim krizi, küresel ısınma vb. sadece insanları değil bütün canlıları etkileyen sorunları azaltmaya ve iyi bir şekilde yapıldığında minimuma indirmeye yardımcı olmaya yöneliktir. Su kaynaklarının insanların bilinçli olmamaktan ya da elindekinin kıymetini bilmeyip kaynakları savurgan bir şekilde kullanmasından dolayı hızla tükenmesi, dünya genelinde majör değere sahip olan mimaride de bir şeyler yapılmasını zorunlu kılmaktadır. Bunun için her geçen gün yeni ve daha gelişmiş çözümler üretme çabaları devam etmeektedir. Temelde de yukarıda detaylıca bahsettiğim gibi  üç şeyi gerçekleştirmeye yönelik teknoloji ve sistemler kullanılmaktadır. Umarım geç olmadan mimari anlamda daha geniş kitlelerce bilinçlenir ve bunun için bir şeyler yapacak insan sayısı artar. Çünkü mimari, sadece bina yapmaktan ibaret değil, temelde yaşam alanı üretmektir. İnsanlığa yaşam alanı üretirken diğer canlıları ve doğal kaynakları yok eden bir mimari, kendi anlamını yitirir ve hayvanıyla bitkisiyle beraber uyum içinde ve birbirine dönüşerek yaşarken bu yanlışları yaparken aslında sadece kendi mezarımızı inşa etmekten öteye geçemeyiz.  


Kaynakça

1)      https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/692671

2)      https://www.maviprogram.com/Yesil-Bina-Sertifikasyonunda-Suyun-Onemi,DP-20.html

3)      https://arge7.com/detay.php?id=703

4)      https://www.ekoyapidergisi.org/2037-uzmanligiyla-yesil-binalar-su-kullaniminda-daha-duyarli.html

5)      https://sifiratik.co/2018/09/24/evde-yagmur-suyu-toplama-kilavuzu/

6)      https://www.cevreportal.com/gri-su-nedir/

7)      https://www.mosssulama.com/hizmet-damla-sulama-sIstemlerI-7.html

8)      https://www.pexels.com/tr-tr/fotograf/moutain-silueti-2033981/

9)      https://unsplash.com/photos/jYwpzIhbKsE

06-06-2021


ankara psikolog