Yolculuk 2: Akıllı Telefonumdan Kurtuluyorum



(Öyle dizilerdeki gibi arabanın camından atmıyorum ama)

 

Yakın bir zamanda; hayatta hiçbir şeye bağımlı olmamakla övünürken, akıllı telefon bağımlısı olduğumu fark ettim. Sonra bunu kabul ettiğime sevindim; çünkü bir bağımlılığı tedavi etmenin ilk adımı, o bağımlılığı kabul etmektir. Hayatımda değiştirmek istediğim her şeye yaklaştığım gibi, bu duruma da sorularla yaklaştım.

      

1.      Neden sürekli akıllı telefon kullanma ihtiyacı hissediyorum?

      Bu sorunun önemli olduğunu düşünüyorum. Eylemlerimizin altında yatan sebepleri bulabilirsek, onları kontrol etmemiz çok daha kolay olur. Ben genellikle bildirimlere bakmak ya da oyun oynamak, kısacası canımı sıkan durumlardan kaçmak için kullanıyorum telefonu. Meşgul kalmak için... Biliyorsun, içinde bulunduğumuz yüzyılın modası, ki bana göre hastalıklarından biri, sürekli meşgul olmak gerekiyormuş gibi hissetmek.

      Okuduğum araştırmalar ve izlediğim konuşmalar ise bu konuda şöyle söylüyor:

 “Akıllı telefonlardan gelen bildirimler ve sosyal medyadan gelen beğeniler, beynin ödül mekanizmasını uyararak mutlu olmamızda katkısı büyük olan dopamin hormonunun salgılanmasına sebep oluyor.”

      Paylaştığımız fotoğraf çok beğeni aldığında, yeni bir fotoğraf paylaşma eğilimimiz artıyor. Kötü yorumlar aldığında ise fotoğrafı silmemiz ya da bir süre paylaşımda bulunmama eğilimimizin artması mümkün. Kısacası ödüllendirilen davranışımız tekrar etme eğilimindeyken, cezalandırılan davranışımız körelme eğiliminde oluyor.




2.   Neden akıllı telefonumu daha az kullanmalıyım ?

Yani, ne olacak sanki. Artık herkes orada, sanal dünyada. Sadece duruma ayak uydurup keyfine baksam olmaz mı? Sadece bir kez yaşayacağımı düşündüğüm hayatımda, günümü ortalama 2.5 saatini instagram ve 1.5 saatini de whatsapp uygulamasına ayırarak harcamak istiyorsam neden olmasın. Ama istemiyorum. Yoğun telefon kullanımı, odaklanmamı zorlaştırıyor. Bazen elimin durup dururken telefona gittiğini hissediyorum. Zihnimi böylesine bir aktivite ile meşgul etmekten daha iyisini yapmak istiyorum.

Bunun dışında bir önceki sorunun cevabı ile bağlantılı olarak, ödül ve ceza ile güdülenen ve hayatını kendisi olmak yerine, popüler olana uyum sağlamaya çabalayarak geçiren biri olmak istemiyorum.



3.      Akıllı telefonumu nasıl daha az kullanabilirim?

Bu konuda, psikolog Barış Gürkaş’ın “Sosyal Medya Bağımlılığı Bizi Neye Çevirdi Nasıl Kurtuluruz?” isimli videosu ve Judson Brewer’ın Türkçe altyazısı mevcut olan “Kötü Bir Alışkanlığı Bırakmanın Basit Yolu” isimli videosunu çok net ve faydalı buldum.


Benim planım ise şu şekilde:

a.      “Quality Time” uygulamasını indirdim ve bir hafta boyunca telefonumu her zaman kullandığım gibi kullanıp, ne kadar zaman harcadığıma baktım. En çok kullandığım uygulamaların fotoğraf yüklediğimiz bir uygulama, bir mesajlaşma uygulaması ve bir hayatta kalma temalı oyun olduğunu gördüm.

 

b.      Mesajlaşma uygulamasından gelen mesajlara “Şu an telefon kullanmıyorum. Acilse arayın.” tadında bir mesajla otomatik cevap vermesi için ‘Whatsauto’ isimli bir uygulama indirdim. Malum, artık insanlar karşı tarafın da sürekli telefona yakın olmasını beklediği için, mesajlarına hızlı yanıt alamayınca gergin davranabiliyorlar. Bu yüzden, çevremdeki insanları da telefon ile ilgili bu kararımdan haberdar ettim ki ulaşamadıkları zaman merak etmesinler.

 

c.       Pat diye telefonu bırakıp, asla kullanmamaya karar vermek benim için gerçekçi değil. Olumlu özelliklerinden faydalanmak istiyorum. Bu yüzden telefon kullanımımı tamamen kısıtlamak yerine gün içinde telefonuma bakıp, gelen bildirimlere geri dönebileceğim zaman dilimleri belirledim. Bu zaman dilimleri dışında hayatıma konsantre olmayı düşünüyorum.

 

d.      Bildirimleri kapattım. Sadece mesajlaşma uygulamamın bildirimim sessiz şekilde açık, o da otomatik mesaj uygulaması gelen mesajlara cevap verebilsin diye. Bunun dışında, çalışırken telefonu sessize alıyorum; ama dışarıdayken ve çalışmıyorken gelen aramalar için sesi açık tutuyorum.

 

e.      Çok fazla oynadığım oyunu sildim. Diğer iki uygulamayı silmedim; çünkü onları kullanmaya devam edeceğim. Sadece kullanma miktarımı yukarıda da belirttiğim yöntemler yardımıyla kısıtlayacağım.

 

f.        Telefonu renkli değil de, siyah beyaz kullanmanın da kullanım oranını azalttığına dair iddialar var. Ben bu şekilde kullanmıyorum ama belki kullanmak istersen senin için faydalı olabilir.


18 Ekim Perşembe günü, saat 16:30'da bu yolculuğun uygulama kısmında neler yaşadığımı ve ne kadarının işe yaradığını paylaşıyor olacağım. Bu yazı için, sen de tecrübelerini sonsehirbukucu@gmail.com adresine gönderebilir ya da instagram.com/sonsehirbukucu sayfasına dm atabilirsin. 


Anda Kal, Hoşça Kal.

 

04-10-2018
Nur Aktaş

Son Şehir Bükücü

Nur Aktaş

Koskoca Dünya küçülüverirken, küçücük şehre ne çok insan sığdı.

İstanbul’da kendi gerçekliğini bükerek hayatta kalmaya çalışan biri.

nuraktas@medyacuvali.com