Uçabilen İlk Hava Aracı – Balon

A+ A-
Bir cismin havada yükselebilmesi için havadan daha hafif olması gerekir. Sıcak havanın soğuk havadan daha hafif olduğu düşüncesinden yola çıkarak geliştirilmiş bir hava aracıdır sıcak hava balonu. Fransız Montgolfier Kardeşler, ipek bir balonu sıcak havayla doldurup,  bunu serbest bıraktıklarında balonun yükseldiğini görmüşlerdir. Bunun üzerine denemeler yapmışlardır ve 1783’te de ilk sıcak hava balonunu uçurmayı başarmışlardır. Bu balon, insanın uçurduğu ilk araç olup kayıtlara göre yaklaşık 2,5 km (1,5 mil) yol almıştır. Uçaklar, uçmayı başaran ilk hava araçları olarak bilinse de bunu başaran ilk araç sıcak hava balonudur.


Balonun bağlı olduğu, hafif ve sentetik madde (vimin) den üretilen bir sepet bulunur. Sepetin içinde propan gazı tüpleri, altimetre (yükseklik ölçer), termometre, haberleşmeyi sağlayan telsiz, varyometre (dikey hız göstergesi) ve yangın söndürücüler bulunur. Her tüp balona yaklaşık 40-45 dakikalık bir uçuş imkanı sağlamaktadır. Bu tüplerdeki propan gazı kullanarak altındaki ocaklar ile ısıtılır. Tüm bu malzemelerin ağırlıkları toplanarak, balonun alabileceği yolcu kapasitesi hesaplanır.

Balonlara yön vermek göründüğü gibi kolay değildir. Aerodinamik bir yapıya sahip olmadığı için, bu durum onu dış etkilere açık hale getirir. Balonun rotası, pilotun yön seçmesi ve  o yöne esen bir hava akımına doğru yükselme veya alçalma yoluyla olur . Pilot, balon içindeki ısıyı artırma yoluyla balonun yükselmesini, soğumasını sağlama yoluyla da balonun alçalmasını sağlar. Soğuması tepede bulunan deliği kontrol eden ip yardımıyla delik açılır ve sıcak havanın balonun tepesinden  gitmesine izin verilir. Gövdesindeki hava soğuyunca balon yeniden alçalmaya başlar.

Rüzgar yönü ve hız ölçümü önemlidir. Bu nedenle Pilotlar uçuştan önce hava durumunu kontrol ederler. Bazı zamanlar da ise rüzgar istenmeyen yönden esebilir ki bu çok mümkündür. Bu sebepten genellikle bir yer ekibi bulunur ve balonu yerden bir otomobille izleyerek nereye indiğini kontrol eder.

Uygun rüzgar da (10 km/h'in altındaki) oldukça uzun süreler sakin bir uçuşla havada kalabilir. Ortalama 1500 feet ’e kadar balona yön vermek, irtifa kazandırıp kaybettirmek, hızını değiştirmek, tecrübeli bir pilot tarafından kolaydır. Her yükseklikte ve dakikada rüzgarlar balonlara farklı tepkiler verdirebilir; işte bu nedenle havacılık tarihinde sıcak hava balonları yerlerini zaman içinde uçaklara bırakmışlardır.


Sıcak hava balonları geçmişte keşif, gözetleme ve askeri görevlere hizmet etmiştir.

Peki… Bu hava aracı ne kadar yüksebilir  yada ne kadar yol kat edebilir diye sorarsanız, size dünya rekorları ile örnekler vermek isterim. Çünkü yapısı ve kontrol işleminin çok zor olması gereği ile kimsenin bulaşmak istemeyeceği bir hava sporu haline dönüşüyor insanın gözünde.  Fakat havacılar hiçbir zaman sınır tanıyan insanlar olmamıştır. Bu yüzden dünya üzerinde başarılar sürekli değişip ilerlemektedir. En yüksek irtifa rekoru 2005'te 21.320 m'ye (68.950 ft) ulaşmıştır. En uzun mesafe rekoru ise helyum gazlı özel balonla Japonya’dan Meksika’ya 8 bin 465 km dir.


 

Şimdi gelelim balon meraklılarına…

Eğitimini almak isterseniz, özel uçuş okulları ve sayılı özel Üniversitelerde verilmektedir. Teorik eğitimi ve Saatlik uçuş eğitimi tamamlayanlara Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü onaylı lisans verilir.

Eğer havada huzurlu ve çevre güzelliklerinin tadına vararak turistik bir uçuş yapmak isterseniz: Ülkemizde Pamukkale, Kapadokya, Burdur Karamanlı, Eskişehir Seyitgazi, Adana Anavarza, Ankara Polatlı gibi turistik bölgelerde balon gezileri yapılmaktadır aklınızda bulunsun.

Tüm balon meraklılarına keyifli uçuşlar…

30-10-2020