Öğrenilmişlik Çaresizlik

A+ A-

Öğrenilmişlik çaresizlik nedir? Öğrenilmişlik çaresizlik nasıl oluşur?  Öğrenilmişlik çaresizlik nasıl zıttına çevirilebilir?  Öğrenilmişlik çaresizlik günlük hayatta pek kullanılmasa da çok sık rastlanılmaktadır.

Öğrenilmişlik çaresizlik olumsuz bir durumu olumlu hale getirememe ve çözüm üretmek için cesaretinin ve isteğinin olmamasıdır. Engelin ortadan kalkması halinde bile harekete geçmemesidir. Toplumda öğrenilmişlik çaresizlik örnekleri birçok kişide gözlenmektedir.                                             

Çocukluk döneminde anne ve babanın yanlış tutum ve davranışları öğrenilmişlik çaresizliğe sebep olabilir. Oyun oynarken çocuğa müdahale etmemek gerekir. Çocuk oyun sırasında yaratıcılık yeteneğini geliştirmelidir. Örneğin çocuk puzzle yaparken bulamadığı parçada ailenin yardım etmesi çocuğun çözüm üretmesine engel olmaktadır. Sen yapamazsın dur ben yapayım diyerek çocuğun hem cesaretini yitirmesine sebep olunurken öz benliğine de zarar verilmektedir.

Okul çağına gelen çocuklarda derslerinde başarılı olması beklenir. Üst üste başarısız olduğunda ise çevrenin olumsuz tutumu ve kendi içinde yarattığı karamsar düşüncelerle her zaman başarısız olacağını düşünür. Çalışmak için motivasyonu düşer ve öğrenebileceği dersleri bile öğrenemez.

İş hayatında ise bir sorunla karşılaştığında müdahale etmeyip geçmesini bekler ya da o işten ayrılır. Yani problemi çözmek yerine boyun eğme ya da kaçma eylemi gerçekleşir.

Toplumda ise kadın ve erkeklere yönelik öğrenilmişlik çaresizlik durumları kalıplaşmış düşüncelerden oluşmuştur. Kocalarından şiddet gören kadınların çevre baskısına maruz kalarak çocukların için idare et, ne de olsa senin kocan sözleriyle durumun kabullenilmesi sağlanır. Bu yüzden de kadın bu durumu kabul eder ve kaderi olduğunu düşünür. Erkeklerde de erkek çocuğun ağladığı durumlarda erkek adam ağlar mı sözlerine maruz kalır ve ağlamaması gerektiğini kabullenir.                                                 

Bu konu hakkında hayvanlar üzerinde birçok deney yapılmıştır. Fillerde yapılan deneyde ise yavru bir filin ayağı zincirle direğe bağlanmış. Yavru fil bir süre zinciri koparmak için uğraşır gücü yetmez ve başarısız olur. Yıllar geçer fil yavrusu ayağındaki zincirle büyür. Zinciri açılır ve halatla direğe bağlanır. Güçlenen fil halattan rahatlıkla kurtarılabileceği halde olduğu halde kalır. Çünkü gidemeyeceğine inanmıştır.

Sizde üst üste olumsuzluklarla karşılaşsanız bile başaracağınıza inanın mücadele etmeyi bırakmayın. En önemlisi de kendinize ait güveninizi yitirmeyin.

 

                                                                                                   Psikolog Özge Kahveci


Kaynakça

http://www.beu.edu.tr/Media/PbsDosya/23026_2016_10_31_1825a8a9.pdf

http://www.pdrdergisi.org/index.php/pdr/article/view/3/3

http://dspace.trakya.edu.tr/xmlui/bitstream/handle/1/1758/72.pdf?sequence=1&isAllowed=y

Resim-https://www.egitimpedia.com/surekli-ebeveynleriyle-oyun-oynamak-isteyen-cocuklar/

https://www.cekirdekinanc.com.tr/ogrenilmis-caresizlik/

23-02-2019