Konuşan Bir Fotoğraf: ''Göçmen Anne''

A+ A-

       Üzerinde çok konuşulan bir fotoğraftır “Göçmen Anne” fotoğrafı. “Yoksul Bezelye Toplayıcıları” adlı fotoğraf serisinde yer alsa da bu ismiyle bilinir. (Migrant Mother)

            Dorothea Lange, 1895 yılında Amerika’da dünyaya gelmiştir. 1916 yılında kendi fotoğraf stüdyosunu açmıştır. Photo Secession Grubu üyelerinden Clarence White’ın yanında yetişmiştir. Büyük Buhran döneminde sokak sokak dolaşarak o günleri fotoğraflamıştır. Çektiği fotoğraflar belgesel fotoğraf niteliği taşımaktadır.

            Lange, 1936 yılında Florence Owens Thompson’un fotoğrafını çekmiştir. Thompson otuz iki yaşında, yedi çocuğu olan bezelye işçisi bir annedir.

            Dorothea Lange FSA’nın ( Farm Security Administration, Tarım Güvenlik İdaresi) kırsal yaşamı ortaya koymaları için görevlendirilen on dört fotoğrafçıdan biridir. Çekim yolculuğunun bittiği dönüş yolculuğunun başladığı bir anda kamptan geçerken bir anda durup çekim yapmaya karar vermiştir.

            Lange, kampa girince anneyi ve çocuklarını görmüş ve on dakikasını onları fotoğraflayarak geçirmiştir. Lange o anı; aç ve çaresiz anneyi görünce manyetik bir güç ile anneye yaklaştığını ve etraftaki tarlalardan topladıkları donmuş sebzelerle yakaladıkları kuşlarla beslendiklerini söylediğini belirtir ve şöyle devam eder. “Bana hiç bir şey sormadığını hatırlıyorum. Altı fotoğraf çektim, giderek yaklaşarak aynı yönden sürekli fotoğraf çektim. Ne adını ne de hikâyesini sordum. Bana, donmuş tarlada kalan mahsulle ve çocuklarının yakaladığı kuşlarla beslendiklerini anlattı. Yemek satın almak için arabasının tekerlerini satmıştı.”

            Lange’in çektiği bu fotoğrafta kucağında bulunan ve yüzü görünmeyen çocuk, kıyafetleri yıpranmış endişeli bir anne ve ayakta duran ve annelerinin omuzlarına yaslanmış iki çocuk bulunmaktadır.

            Lange’in fotoğrafındaki kadın, kirli ve eski elbiseleriyle işçi bir kadını simgelemektedir. Ümitsiz, yorgun ve dalgın bakışları, kucağında uyuyan bebeği ve objektife bakmaktan utanan iki çocuğuyla tüm dünyaya fakirliği, hayatta kalma çabasını ve çaresizliği haykırmaktadır. Fotoğraf bu açıdan güçlü bir anlatıma sahiptir. Fotoğrafın sağ tarafında ailenin yaşadığı çadırın leke şeklindeki (bir parmak görünmektedir) görüntüsü kimilerine göre rahatsız edicidir. Buna rağmen fotoğraf,  Lange’in dediği gibi evrensel bir mesaja sahiptir. Lange, insan yüzünün evrensel bir dile sahip olduğunu, tüm anlam, heyecan ve tutkunun insan yüzünde toplandığını belirtir.

            Lange, fotoğrafa müdahaleden uzak bir bakış açısına sahip olduğunu vurgular. “Ne çekersem çekeyim fotoğrafa asla müdahale etmem” der. Fotoğraflarında ana objenin yanı sıra bulunduğu mekanı da görüntülemeye çalışır. Ayrıca fotoğraflarında zaman unsuru da önem taşır. Ona göre her çektiği fotoğraf geçmiş ve gelecek arasında bir bağlantı kurmalıdır.

 

            “Göçmen Anne” fotoğrafında anne merkezi konumdadır. Kadının ileriye doğru bakışı ve çocukların duruşu duygusal bir anlam katar fotoğrafa. Kadın bir sembol olarak vardır fotoğrafta.

            Fotoğraf bir süre sonra Lange’in bir arkadaşı yardımıyla United Press (UP) ajansına gönderilir. Ajans, yardım dernekleriyle iletişime geçerek bu kampta yaşayan bezelye toplayıcılarına gıda yardımı yapılmasını sağlar.

            İspanya’da iç savaşı anlatmak için “İspanyol Anne” adıyla fotoğrafın illüstrasyon şekli kullanılmıştır. 1973 yılında Amerikalıların “Black Panthers” örgütü fotoğrafı anne ve çocukları siyahi olarak yayımlamıştır.

            John Steinbeck, bu fotoğraftan esinlenerek, “Gazap Üzümleri” romanını yazmıştır.1939 yılında yazılan bu roman, 1930’lu yıllarda tüm dünyayı etkileyen Büyük Buhran döneminde yoksullaşan ve mülksüzleşen insanların ayakta kalma mücadelesini anlatmaktadır.

            “Göçmen Anne” fotoğrafı, Büyük Buhran sırasında göçmen tarım işçilerinin bir simgesi haline gelir. Fotoğraf, defalarca farklı zamanlarda ve mekanlarda kullanılmıştır. Kimi zaman bir pul üzerinde kimi zaman bir heykelde kimi zaman bir afişte karşımıza çıkmaktadır.

Bir sonraki yazımda görüşmek dileğiyle… Fotoğrafla kalın

 


Kaynakça

Kaynak: Fotoğraflar; www.aylakkarga.com ve https://www.petrol-is.org.tr/kadindergisi/sayi53. adreslerinden alınmıştır.

09-12-2019
Gülnur Turgut

Gülnur Turgut

Fotoğraf

Ankara’da doğdu. Gazi Üniversitesi İletişim Fakültesi Halkla İlişkiler bölümünden mezun oldu. Aynı üniversitenin Yeni Medya Bölümü’nde yüksek lisansını başarıyla tamamladı Fotoğrafa merakı üniversite yıllarında başladı. Üniversitede fotoğraf sanatçısı aynı zamanda hocası olan İbrahim Demirel’den dersler aldı. 2016 yılından beri fotoğrafçılıkla uğraşmaktadır. Sokak fotoğrafçılığı alanına ilgi duymaktadır. Fotoğraf eğitimlerine ve grup sergilerine katılmakta ve fotoğraf üretmeye devam etmektedir.

gulnurturgut@hotmail.com