Fotoğraf: Işıkla Çizmek

A+ A-

                Fotoğrafçılık, yaşamın her alanında, birçok amaç için kullanılan bir sanat dalıdır. Makineye sahip herkes rahatlıkla fotoğraf çekebilmektedir. İyi bir fotoğraf çekebilmek için makine ve malzemeler dışında iyi bir bakış açısı da gerekmektedir.

               Günümüzde fotoğraf, insanların anı ölümsüzleştirmek ve belgelemek için kullandıkları bir araçtır. Mutluluğu, mutsuzluğu, acıyı, sevinci, isyanı ifade eden bir iletişim biçimidir. Toplumların görsel hafızasıdır.             

               Fotoğraf kelimesinin kökenine gelince; Yunanca photos ‘ışık’, Graphos ‘çizmek’ sözcüklerinin bileşiminden oluşmuştur. O sebeple fotoğraf için ışıkla çizmektir demek pek yanlış olmaz. Başka bir tanıma göre fotoğraf, görüntüyü ışığa karşı duyarlı bir yüzey üzerine sabitleme işlemidir.

               1490’lı yıllarda Leonardo da Vinci, resimlerde ve çizimlerde perspektif elde edebilmek için Camera Obscura’nın (karanlık oda) kullanılması gerektiğini belirtti. Camera Obscura, üzerinde küçük bir delik bulunan delikte geçen ışınların karşı tarafta ters bir görüntü oluşturduğu bir kutudan ibaretti. Bu kutu zamanla günümüzdeki fotoğraf makinelerinin temelini oluşturmuştur.

Camera Obscura
     
Fotoğrafta İlkler

               Fotoğraf sözcüğü ilk kez 1840 yılında İngiliz Sir John F.W. Herschel tarafından kullanılmıştır. Sir John, arkadaşı olan bilim adamı William Henry Fox Talbotun uyguladığı yöntemle yüzey üzerinde elde ettiği görüntüye fotoğraf adını vermiştir.

               Joseph Nicephore Niepce ise 1827 yılında ilk fotografik mimari görüntüyü elde etmeyi başarmıştır. Niepce, negatif kullanmadan doğrudan yapılan bu baskıya heliography adını verdi. Niepce, Fransa’nın Gras köyünde bir sabah evinin merdivenlerinden bir armut ağacı, birkaç çatıyı içeren manzarayı sekiz saat boyunca pozladı ve ‘Le Gras’da pencereden görünüm’ adını verdiği bu fotoğraf 1898’de sergilendi.

               Robert Cornelius 1839 yılında Almanya’da ilk portre fotoğrafını çekmiştir. Bu fotoğraf, insanın ilk net fotoğrafı, ilk portre ve fotoğraf tarihindeki ilk selfie (özçekim)  olmuştur.           

 

               John Draper başka birinin portresini çeken ilk kişi oldu. Draper, 1840 yılında kız arkadaşı Dorothy’nin fotoğrafını çekti ve bu fotoğraf ilk kadın portresi olarak tarihe geçti.

            

               Londra’da 1852 yılında ilk fotoğraf sergisi açılmıştır.

               1863 yılında Abdullah biraderler Osmanlı saray fotoğrafçısı olarak görevlendirilmiştir.

               1877 yılında Louis Ducos du Hauron ilk renkli manzara fotoğrafını çekmiştir.

 

               Türkiye’de ilk renkli fotoğrafı çeken kişi Osep Minasoğlu’dur.

               1900 yılında Salih Bey, ilk Müslüman Türk fotoğrafçısı olarak çalışmaya başlamıştır.

              

                Fotoğraf, başlığımızda belirttiğimiz gibi ışıkla çizmektir. Bazı fotoğraf sanatçıları fotoğrafı ışıkla resim çizme sanatı olarak nitelemektedir. Kalıcı fotoğraflar bırakabilmiş sanatçılara baktığımızda doğru zamanda doğru yerde doğru ışığı yakalayarak anı yakalayabilmişlerdir.

 

               Fotoğraf, anı yakalamaktır.

               Fotoğraf, Henri Cartier-Bresson’un belirttiği gibi çeken kişinin beynini, yüreğini ve gözünü objektifin eksenine dizmesidir.

               Fotoğraf, görmektir. Yeri geldiğinde görünmeyeni görebilmektir. Gördüğünü kendi bilgi, algı süzgecinden geçirerek karşı tarafa aktarmaktır. Fotoğraf, inşa etmektir. Hayal etmektir. Kurgulamaktır. Fotoğraf, sadece görüneni kayıt etmek değil, fotoğrafçının görme biçimidir. Fotoğrafı çeken kişi sorgular, araştırır, seçer ve çektiğini sunar. Sunulan fotoğraf, belki bir belgedir, belki bir düşün yansımasıdır, belki de olması istenendir.

                Bir Latin özdeyişi der ki; ‘Görmesini ve kavramasını bilmeyene mercek ve ışık ne yarar sağlar ki… 

04-09-2019
Gülnur Turgut

Gülnur Turgut

Fotoğraf

Ankara’da doğdu. Gazi Üniversitesi İletişim Fakültesi Halkla İlişkiler bölümünden mezun oldu. Aynı üniversitenin Yeni Medya Bölümü’nde yüksek lisansını başarıyla tamamladı Fotoğrafa merakı üniversite yıllarında başladı. Üniversitede fotoğraf sanatçısı aynı zamanda hocası olan İbrahim Demirel’den dersler aldı. 2016 yılından beri fotoğrafçılıkla uğraşmaktadır. Sokak fotoğrafçılığı alanına ilgi duymaktadır. Fotoğraf eğitimlerine ve grup sergilerine katılmakta ve fotoğraf üretmeye devam etmektedir.

gulnurturgut@hotmail.com